Overleden: Henk Duits (1938-2012)

Op 12 april 2012 overleed onverwacht onze geliefde en gewaardeerde oud-docent dr. Henk Duits. De begrafenis vindt plaats op woensdag 18 april 2012 vanaf 13.00u, Algemene Begraafplaats 'Zuiderhof', Kolhornseweg 13-17 te Hilversum. Een uitgebreider levensbericht volgt nog.

Dichters en verdiensten

Een herinnering aan de promotie van vanmiddag: Nina Geerdink zal dan haar proefschrift Dichters en verdiensten. De sociale verankering van het dichterschap van Jan Vos (1610-1667) verdedigen om 13.45u in de Aula van de Vrije Universiteit te Amsterdam (De Boelelaan 1105).

Promotie Nina Geerdink

Op 5 april a.s. promoveert Nina Geerdink op haar proefschrift Dichters en verdiensten. De sociale verankering van het dichterschap van Jan Vos (1610-1667).

Over het algemeen wordt aangenomen dat broodschrijverij in Nederland pas in de achttiende eeuw opkwam en in de negentiende eeuw een rol van betekenis ging spelen. Voorbeelden van financiële vergoeding voor literair werk in de Gouden Eeuw zijn schaars, en dichters beweerden zelf bij hoog en laag dat ze enkel voor de eer dichtten. Het proefschrift van Nina Geerdink laat zien dat er wel degelijk voordeel te behalen viel voor zeventiende-eeuwse dichters.

De centrale casus is het dichterschap van de katholieke Amsterdammer Jan Vos (1610-1667). Vos was glazenmaker van beroep en als schouwburghoofd betrokken bij het reilen en zeilen van het stedelijke toneel. Zijn gedichten speelden een centrale rol in een patronagerelatie met de Amsterdamse regentenelite: hij verleende diensten als stadsdichter en huisdichter en gebruikte zijn gedichten als netwerk- en profileringsinstrumenten. De patronagerelatie maakte dat het hem niet alleen als dichter voor de wind ging, maar ook als schouwburghoofd, glazenmaker en katholiek. In Dichters en verdiensten wordt aandacht besteed aan de verschillende rollen die hij binnen de patronagerelatie met de stedelijke bestuurders vervulde. In een laatste hoofdstuk wordt een vergelijking gemaakt met het dichterschap van Vondel, een goede bekende van Vos die met hem concurreerde om de gunsten van de stadsbestuurders. Door de vergelijking wordt het beeld van Vos’ dichterschap scherper en kunnen algemenere conclusies getrokken worden over dichters en verdiensten.

De openbare verdediging vindt plaats op donderdag 5 april 2012 om 13.45 uur, Aula Vrije Universiteit Amsterdam.

Het proefschrift verschijnt op de promotiedatum bij Uitgeverij Verloren.

Poëzie en politiek (1760-1815)

In periode 4 start een nieuwe werkgroep voor masterstudenten. We bestuderen een fascinerend handschrift uit de VU-bibliotheek, geschreven door de Oranjegezinde schoolmeester Cornelis van der Schelling tussen 1766 en 1815 (UBVU XV.00126). Naast gelegenheidswerk, verstrooiende gedichtjes en geestelijke overpeinzingen bevat de bundel twaalf gedichten die reageren op de toenmalige politieke gebeurtenissen, van de inhuldiging van stadhouder Willem V in 1766 via de strijd tegen de Fransen in 1793 en de aanstelling van Lodewijk Napoleon in 1806 tot de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden in 1815. Aan de hand van deze set gedichten uit een sleutelperiode uit de Nederlandse geschiedenis bestuderen we de wederzijdse relatie tussen poëzie en politiek: hoe gebruikt Van der Schelling literaire middelen en historische feiten (zoals de Opstand, 1568-1648) om zijn politieke standpunt te vertolken, en op welke wijze geeft de steeds veranderende politieke context vorm en inhoud aan zijn poëzie?

Heb je zin om een unieke bron in handen te krijgen, om je te verdiepen in een woelige periode uit de Nederlandse geschiedenis, en heb je je bachelor afgerond? Dan is dit echt een cursus voor jou!

Knippen en plakken

Van 23 tot en met 25 augustus vindt in Lausanne het congres Des manuscrits antiques à l’ère digitale. Lectures et littératies / From Ancient Manuscripts to the Digital Era. Readings and Literacies plaats. Nelleke Moser houdt hier op 25 augustus de lezing ‘Textual Malleability in Multi-Modal Media: a Diachronic Approach’, waarin zij zich afvraagt in hoeverre de manier waarop vroegmoderne lezers omgingen met woord en beeld te vergelijken is met de manier waarop hedendaagse gebruikers van internetbronnen dat doen. Is knippen en plakken niet van alle tijden?

Margaretha Mels in Reading

Van maandag 18 tot en met woensdag 20 juli 2011 vindt in Reading de Early Modern Studies Conference plaats. Het thema van dit jaar is Communication and Exchange. Een deel van het congres is gericht op verzamelhandschriften en ‘commonplace books’. In dit kader geeft Nelleke Moser op dinsdag 19 juli een lezing over de Engelse fragmenten die Margaretha Mels in de tweede helft van de zeventiende eeuw in haar verzamelhandschrift noteerde. Mels vormt daarmee een uitzondering op het algemene beeld dat de Engelse taal en literatuur slechts in beperkte mate doordrongen in de Republiek. Welke teksten neemt zij in haar verzameling op, hoe kwam zij aan deze teksten, en hoe bijzonder was haar beheersing van het Engels in die tijd?

[Afbeelding: openingspagina uit het handschrift van Margaretha Mels]

Handschrift en publieke opinie

Zojuist verscheen bij uitgeverij Brill de bundel Literary Cultures and Public Opinion in the Low Countries, 1450-1650, onder redactie van Jan Bloemendal, Arjan van Dixhoorn en Elsa Strietman. In deze bundel staat een artikel van Nelleke Moser, ‘Manuscript Pamphlets and Made-Up Performances: New Sources and Challenges in the Study of Public Opinion’. Hierin belicht zij een problematische vroegmoderne bron: een onvoltooid, handgeschreven verslag van een toneelvoorstelling. Het zou gaan om een toneelstuk dat Spaanse jezuieten opvoerden bij het bezoek van prins Charles van Wales aan Madrid in 1623. Krijgen we met deze tekst eindelijk inzicht in wat de prins via het theater aan propaganda kreeg voorgeschoteld, of past de tekst in een nog niet eerder bestudeerd ‘genre’ van fictieve toneelopvoeringen, bedoeld om de publieke opinie rond het bezoek van de prins en zijn voorgenomen huwelijk met de Spaanse prinses te beïnvloeden?